بیان مسأله / بررسی پیامدهای فقههی- حقوقی غیبت غایب مفقود الاثر از دیدگاه فقه امامیه

گاهی  اتفاق می افتد که انسان با انگیزه  های مختلف اقامتگاه  و محل  سکونت خودرا ترک می کند ودیگر هیچ خبری از حیات وممات او، به دست نمی آید چنین شخصی از نظر قانون ایران مفقود الاثر نامیده می شود .                                              وبرخی از حقوق دانان برتبعیت ازفقه ای امامیه چنین شخصی زنده در امور مالی وغیرمالی او به اجرا گذاشته می شود . ( تقوی علو یکلایی وهمکاران ، ۱۳۹۴؛ص۲) طبق ماده ۱۰۱۱ق.م غایب  مفقودالاثر  کسی است که از غیبت اومدت مدیدی گذشته واز او به هیچ وجه خبری نباشد ، (خبریه وصفایی ، ۱۱۳۹۲:ص ۱۶ ) علاوه برآن درفقه موضوع غیبت منقطه وکسی راکه به این نحو غیبت نموده غایب مفقود  می نامند . ولی درقانون مدنی چنین شخصی غایب مفقود الاثر نامیده شده که به نظ میرسد . چون غایب دارا ی اموال وفرزندان وزوجه است وآثار و نشانه هایی از او برجای مانده ،   اصطلاح مفقود الخبر مناسب تراز مفقودالاثر باشد .

شیخ طوسی درکتاب مبسوط . می فرماید ، غیبت بردونوع است    غیبت مقطعه  . غیبت غیرمنقطعه  غیبتی است  که شخص از شهرخارج گشته وما می دانیم به کجا می رود وزنده است . حکم  این غیبت این گونه است که زوجیت بین زوجین باقی می ماند. وزوجه مجاز به ازدواج مجددنیست وبصر ف  غیبت  جدائی حاصل نمی شود.بلکه اینان برای همیشه زن و شوهر باقی می مانند تااینکه خبر وفات شوهر  برسد ، دراین حکمتردیدی نیست وامّاغیبت منقطعه آن است که شوهر ، مفقود می شود وخبر از او قطع می شود ونمی دانیم زنده  است یامرده . ( شیخ طوسی ، ۱۳۸۸ ه ق ص ۳۸۷) اگر از غایب مفقودالاثر ، مالی برجائ مانده باشد . قانونگذا ربرای حفظ و نگهداریاز آن ها به،  موجبرمواد مختلف تعیین تکلیف نموده است .      

۱-اگر غایب برای اداره اموال خود نماینده قرار دادی (وکیل) معین کرده باشد . وکیل مکلّف است در چهار چوب قرار داد عمل نماید .          

۲- اگر نماینده قرار دادی تعیین نکرده ودرعین حال،صغیر ،سفیه ،و مجنون باشد . از طرف قانوننماینده قانونی وی (ولی ، وصی،قیّم) مکلّف به اداره امورمالی او می باشد .              

اگر فرض رابراین بگذاریم که غایب عاجز وناتوان بوده است . مطابق ماده ۱۰۴ ق . ا - ح -کسی که دراثر کبرسن یا بیماری وامثال ان از اداره تمام ویا بعض اموال خود عاجز شده می تواند از دادگاه بخواهد که برای اداره اموال اوامینی معین شده . بنابراین در صورت غیبت امین به فعالیت خود جهت اداره اموال ادامه می دهد.چنانچه هرکدام ازمسئولین اداره اموال غایب که فوقاً بین شد .

به دلیل فوت ، حجر یا عجز ،ناتوان ازاداره اموال وانجام تعهدات خود شوند .مطابق ماده ۱۴۰ ق ا ح ، امین برای اداره اموال غایب تعیین می شود (صفاییو قاسم  زاده . ۱۳۹۲،  ۴۹-۵۰،        با توجه به توضیحات بیان شده دراین پژوهش علاوه برآن که به بررسی آراء فقها،  و حقوق اسلامی درباب غائب  مغقود الاثر پرداخته می شود .             -طالع